Өзбекстан мен Қазақстан халықтарының ортақ тарихы, достығы мен рухани жақындығының символы
Өзбекстан мен Қазақстан халықтарын ғасырлар бойы біріктіріп келе жатқан ортақ тарих, мәдениет пен рухани құндылықтар бүгін де өз маңызын жоғалтқан жоқ. Науаи облысының Нұрата ауданында орналасқан Сәйітқұл ата мен Әйтеке би мемориалдық кешені — осы тарихи жақындықтың жарқын символдарының бірі.

Сәйітқұл ата мен Әйтеке би кешенінің жалпы көрінісі
Тарих — халықтың жады, өткен мен болашақты жалғап тұрған берік көпір. Әсіресе, тамыры бір, салт-дәстүрі, тілі мен құндылықтары ортақ халықтар арасындағы тарихи байланысты сақтап, қастерлеудің маңызы зор.
Науаи облысы Нұрата ауданының «Ақмешіт» махалласы аумағында бой көтерген Сәйітқұл ата мен Әйтеке би кешені де осындай ізгі мақсаттарға қызмет ететін қасиетті орындардың бірі саналады. Бұл кешенде өзара туыстас, халық арасында әулие ретінде қадірленетін Сәйітқұл атаның және қазақ халқының әйгілі мемлекет қайраткері, шешен әрі қолбасшы Әйтеке би Байбекұлының қабірлері орналасқан.
ТАРИХ БЕТТЕРІНДЕ ӨШПЕС ІЗ ҚАЛДЫРҒАН ТҰЛҒА
Әйтеке би Байбекұлы (1644–1700) қазақ халқының мемлекеттілік тарихында айрықша орын алған ұлы тұлғалардың бірі. Ол Кіші жүздің бас биі, шебер шешен, төреші және мемлекет қайраткері ретінде танылған.
Ұсынылған мәліметтерге сәйкес, Әйтеке би жас кезінде Самарқандтағы Ұлықбек және Шердор медреселерінде білім алған. Араб, парсы, шағатай және өзбек тілдерін жақсы меңгергені оның дүниетанымы кең, білімдар тұлға болғанын көрсетеді.
Әйтеке би кесенесі
Ол қазақ құқық жүйесінің маңызды негіздерінің бірі саналатын «Жеті жарғы» заңдар жинағын әзірлеуге қосалқы автор ретінде қатысқан. Әйтеке бидің өмірі мен қызметі қазақ халқымен қатар, бүкіл өңір тарихында маңызды орын алады. Оның Нұрата жерінде қайтыс болып, осы жерде жерленуі бұл өңірдің тарихи маңызын арттыра түседі.
2009 жылы Әйтеке бидің қабірі үстіне алғашқы кесене тұрғызылды. Кейін аумақ кеңейтіліп, қажетті инфрақұрылым жасалды. Ал 2012 жылы кешен толыққанды сәулет кешені ретінде салтанатты түрде ашылды.
Кешендегі кесене және абаттандырылған аумақ
Бүгінде кешен аумағында сәулетті кесенелер, мешіт, музей және зияратшыларға арналған қонақүй бар. Бұл жерге келген адам тарихи тұлғалардың рухына тағзым етіп қана қоймай, өткен дәуірдегі халықтардың өмірі, мемлекеттілік дәстүрлері мен рухани құндылықтары туралы да мағлұмат алады.
ДОСТЫҚ ПЕН БАУЫРЛАСТЫҚТЫҢ БЕРІК РӘМІЗІ
Сәйітқұл ата мен Әйтеке би кешенінің маңызы тарихи ескерткіш ретіндегі құндылығымен ғана шектелмейді. Ол Өзбекстан мен Қазақстан халықтары арасындағы ежелден келе жатқан достықтың, бауырластық пен рухани ортақтықтың көрінісі.

Кешен музейіндегі экспозиция.
Бүгінде екі мемлекет арасындағы тату көршілік қатынастар дамып келе жатқан кезеңде мұндай тарихи орындардың орны ерекше. Өйткені халықтарды біріктіретін ең берік байланыс — ортақ тарих пен ортақ құндылықтар.Кешендегі кесенелер, мешіт пен музей зияратшылармен қатар, тарихқа қызығатын зерттеушілер, жастар және туристер үшін де маңызды орын саналады. Әсіресе, жас ұрпақты тарихи жадыны құрметтеуге, ата-баба мұрасына тағзым етуге және халықтар достығы рухында тәрбиелеуде мұндай орындардың маңызы зор.
ТАРИХТЫ САҚТАУ — БОЛАШАҚТЫ САҚТАУ
Сәйітқұл ата мен Әйтеке би кешені — жай ғана сәулет нысаны емес. Мұнда екі халықтың ортақ тарихы, ғасырлар бойы қалыптасқан рухани жақындығы мен ата-баба мұрасы тоғысқан.

Кешен аумағындағы мұнара
Бұл қасиетті орын бізге бір ақиқатты еске салады: халықтардың достығы мен бірлігі тек бүгінгі қарым-қатынастармен ғана емес, ғасырлар бойы қалыптасқан тарихи байланыстармен де нығаяды. Сондықтан осы тарихи мұраны көздің қарашығындай сақтау, кеңінен насихаттау және келер ұрпаққа жеткізу — баршамыздың маңызды міндетіміз.
